O nazwiskach i imionach rzeczy parę

Jako, że ostatnio dość często zdarza mi się rozmawiać na temat imion dla dzieci, stąd też postanowiłam spojrzeć na ten problem okiem prawnika. Właściwych przepisów szukać trzeba w Prawie o aktach stanu cywilnego (p.a.s.c.) oraz w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (k.r.o.).

W obecnym stanie prawnym (choć głośno mówi się o zmianach przepisów), dziecku można nadać maksymalnie dwa imiona. Jeśli jednak wskazane przez rodziców imię będzie ośmieszające, nieprzyzwoite, w formie zdrobniałej lub uniemożliwiające odróżnienie płci, kierownik USC odmówi jego rejestracji. Jeżeli w takiej sytuacji rodzice nie zdecydują się na inne imię, kierownik wybierze imię wg własnego wyboru. Nadane imię (czy to przez rodziców, czy przez kierownika) można zmienić w ciągu 6 m-cy od dnia sporządzenia aktu urodzenia, a więc  rodzice mają szansę na zmianę podjętej decyzji w sprawie imienia dla swego potomka.

W przypadku nazwiska należy rozważyć, po pierwsze kwestię nazwiska przy okazji zawierania małżeństwa, po drugie zaś nazwiska dzieci. W sytuacji zmiany stanu cywilnego nupturienci (kolejne ładne słowo z języka prawniczego oznaczające osoby, który mają zawrzeć związek małżeński) składają oświadczenia woli, co do nazwisk noszonych po zawarciu związku (oświadczenie to, w przypadku ślubów konkordatowych, składane jest najczęściej przy okazji sporządzania przez kierownika zaświadczenia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, które to zaświadczenie jest następnie przekazywane duchownemu). Wybór jest dość szeroki bowiem małżonkowie mogą nosić:

  1. wspólne nazwisko, które dotychczas nosił jeden z małżonków (niekoniecznie mężczyzna, nie ma żadnych przeszkód, ażeby mężczyzna przyjął nazwisko żony);
    b. każde z nich swoje dotychczasowe nazwisko, bez żadnych zmian;
    c. mogą dowolnie łączyć swe nazwiska, z zastrzeżeniem, że w wyniku połączenia nazwisko może mieć tylko 2 człony (jeśli więc ktoś przed ślubem ma już podwójne nazwisko, a chce połączyć je z nazwiskiem swego małżonka, musi zrezygnować z dowolnego członku swojego nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego);

Na uwagę zasługuje fakt, że jeśli małżonkowie nie złożą takiego oświadczenia, każde z nich pozostaje przy swym dotychczasowym, nie istnieje więc ustawowy nakaz przyjmowania nazwiska po mężu.

Jeśli chodzi o nazwiska dzieci, to w tym zakresie rodzice również mają dużą swobodę. Jednakże zasady ustalone przy narodzinach pierwszego dziecka, obowiązywać będą dalsze potomstwo zrodzone z tego związku.

Jeżeli działa domniemanie małżeńskiego pochodzenia dziecka (kwestia ta omawiana była tu–> http://gotujzkodeksem.wordpress.com/2013/04/23/chalwowiec-oraz-jak-ustalic-pochodzenie-dziecka/) dziecko otrzymuje nazwisko obojga rodziców, o ile noszą oni to samo nazwisko. W innym przypadku, powinni złożyć zgodne oświadczenie woli, co do nazwiska, jakie ma nosić ich dziecko (może to być nazwisko jednego z małżonków, niekoniecznie ojca, bądź nazwisko łączone). Jeśli rodzice nie będą mogli dojść do porozumienia w tej kwestii ustawa wskazuje, że dziecko nosi nazwisko matki, do którego dołączone jest nazwisko ojca. Nazwisko dziecka jest więc w takiej sytuacji dwuczłonowe. Warto zauważyć, że przepisy w żaden sposób nie uprzywilejowują ojca dziecka, tzn. że przepisy nie przewidują obligatoryjnego nadawania nazwiska ojca.

Podobny sposób ustalania nazwiska dziecka ma miejsce przy uznaniu ojcostwa przez ojca dziecka. Oświadczenie o wyborze nazwiska jest składane jednocześnie z oświadczeniem o uznaniu. Jeśli rodzice nie złożą zgodnego oświadczenia w tej kwestii, dziecko nosić będzie nazwisko powstałe z połączenia nazwiska matki i ojca.

Źródła prawa
1. Ustawa z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tj.Dz.U.2011, nr 212, poz.1264) art. 50
2. Ustawa z dnia z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz.U.2012, poz.788) art. 88-90

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *