Kto może być pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym?

Po co komu pełnomocnik?

W postępowaniu administracyjnym strona nie ma obowiązku samodzielnego działania, chyba, że wymaga tego charakter czynności procesowej (są bowiem takie czynności, których pełnomocnik nie może za nas dokonać np. przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony). Obowiązek samodzielnego działania strony może wynikać także z przepisów szczególnych bądź z decyzji organu administracyjnego. Kodeks postepowania administracyjnego (k.p.a), w odróżnieniu od postępowania przed sądami administracyjnymi, nie wprowadza żadnych ograniczeń co do zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Jedyne ograniczenie stanowi obowiązek osobistego działania spoczywający w pewnych sytuacjach na stronie. Oznacza to, że pełnomocnik ma dość szerokie możliwości działania w postepowaniu w imieniu strony.

Forma pełnomocnictwa.

W postępowaniu administracyjnym obowiązuje, z niewielkimi wyjątkami, zasada pisemności stąd też pełnomocnictwo powinno przybrać formę pisemną (może być także udzielone ustnie przed organem, a z czynności udzielenia pełnomocnictwa sporządza się wtedy protokół). Ważne jest aby pełnomocnictwo wskazywało konkretną osobę, której jest udzielane, wraz z określeniem zakresu przedmiotowego tego upoważnienia.

Kto może udzielić pełnomocnictwa?

Pełnomocnika może wyznaczyć każdy podmiot prawa będący stroną postępowania administracyjnego tj. osoba fizyczna, prawna a także jednostka organizacyjna posiadająca zdolność prawną.

Kto może być pełnomocnikiem?

Pełnomocnikiem może być tylko osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych ocenianą zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. W doktrynie uważa się, że pełnomocnika nie dyskwalifikuje posiadana przez niego ograniczona zdolność, więcej na ten tematu TU . Pełnomocnikiem może być oczywiście pełnomocnik zawodowy tj. adwokat, radca prawny. Jednakże nic nie stoi na przeszkodzie, aby była nim osoba nieposiadająca wykształcenia prawniczego, bowiem k.p.a. nie wprowadza żadnych wymagań w przedmiocie kwalifikacji ani doświadczenia zawodowego pełnomocnika. K.p.a. nie wprowadza także ograniczeń co do ilości ustanowionych pełnomocników, co oznacza, że w imieniu strony może działać więcej niż 1 pełnomocnik.

Zakres działania pełnomocnika.

Dla ustalenia zakresu pełnomocnictwa najważniejsza jest jego treść. Jeśli inaczej w pełnomocnictwie nie postanowiono, pełnomocnik jest upoważniony do udziału w całym postepowaniu w danej sprawie, w tym również do zainicjowania trybów nadzwyczajnych tj. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, o wznowienie postępowania czy uchylenie bądź zmianę decyzji. Mocodawca może jednak ograniczyć pole działania pełnomocnikowi i upoważnić go do dokonania jednej bądź tylko kilku czynności procesowych (np. złożenia odwołania)

Jeśli chodzi o możliwość udzielania przez pełnomocnika dalszego pełnomocnictwa (substytucja), to jest to możliwe o ile wynika z treści udzielonego pełnomocnictwa. Odmienne zasady obowiązują, jeśli na naszego pełnomocnika obierzemy zawodowego zastępcę (adwokata, radcę). W takim bowiem przypadku pełnomocnicy ci na podstawie przepisów szczególnych (Prawo o adwokaturze, Ustawa o radcach prawnych) są upoważnieni do udzielania dalszego pełnomocnictwa, czyli ustanawiania substytutów w postaci innych adwokatów czy odpowiednio radców.

Istotny jest fakt, że pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu administracyjnym nie upoważnia pełnomocnika do działania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dla tych działań mocodawca musi udzielić pełnomocnikowi kolejnego pełnomocnictwa.

Szczególny rodzaj pełnomocnictwa- pełnomocnictwo domniemane

Szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, niewystępującym na gruncie innych procedur, jest tzw. pełnomocnictwo domniemane. Jeśli w sprawie mniejszej wagi jako pełnomocnik występuje członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a jednocześnie nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony, w takiej sytuacji organ przyjmuje domnieniamene istnienia pełnomocnictwa i pełnomocnik nie musi przedstawiać organowi dokumentu pełnomocnictwa. Ocena czy sprawa jest sprawą mniejszej wagi pozostaje w gestii organu.

 Przedstawiciel a pełnomocnik.

Należy odróżnić te dwa, odmienne od siebie podmioty. Przedstawiciel ustawowy działa za stronę, a podstawa umocowania dla tego typu działań wypływa wprost z przepisów prawa. Dla możliwości działania takiego podmiotu nie jest wymagane udzielenie pełnomocnictwa, bowiem przesądza o tym odpowiedni przepis prawa np. kodeks rodzinny i opiekuńczy jest podstawą dla działania rodzica jako przedstawiciela we wszystkich rodzajach postępowań, w których stroną jest jego dziecko.

 Skutki udzielenia pełnomocnictwa.

Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa przez niego, co implikuje odpowiednie postępowanie organu prowadzącego postępowanie. Pełnomocnik musi być zawiadamiany o wszelkich czynnościach i wzywany do udziału w nich tak samo jak strona, a jego pominięcie jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu i może skutkować wznowieniem postępownia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

 Opłata

Udzielenie pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu (nie tylko administracyjnym, ale i np.cywilnym) podlega opłacie skarbowej w wysokości 17 zł.

Źródła prawa

1. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz.U.2013, poz.267)  art.32 i n.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *